เกี่ยวกับเรา
หนังสือพิมพ์พะเยารัฐ หนังสือพิมพ์ท้องถิ่นประจำจังหวัดพะเยา
ที่อยู่ : 242/2 ม.4 ต.หย่วน อ.เชียงคำ จ.พะเยา 56110 โทร. 054-451059 www.phayoarath.com
ประวัติการก่อตั้งและที่มา
- หนังสือพิมพพะเยารัฐ เป็นหนังสือพิมพทองถิ่นประจำจังหวัดพะเยา กอตั้งเมื่อปี 2546 โดย นายชัยวัฒน จันธิมา นักหนังสือพิมพ นักพัฒนาเอกชน ที่มีประสบการณด้านสื่อมวลชน และองค์กรพัฒนาเอกชนด้านสิ่งแวดล้อม โดยไดรับความรวมมือจากเครือข่ายสื่อมวลชน นักวิชาการ ข้าราชการ นักพัฒนา พระสงฆ์ และนักธุรกิจเพื่อสังคมในทองถิ่น
- หนังสือพิมพพะเยารัฐ เป็นหนังสือพิมพ์รายปักษ์ (ออกทุก 15 วัน) ตีพิมพขาวสาร บทความ บทวิเคราะห บทวิจารณ นำเสนอทัศนะความคิดเห็นของประชาชน และรายงานความเคลื่อนไหวทุกแงมุมที่เกิดขึ้นในจังหวัดพะเยา ทั้งด้านสังคม เศรษฐกิจ การเมือง ศิลปวัฒนธรรม ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม จนไดรับรางวัลขาวยอดเยี่ยม หนังสือพิมพทองถิ่น จากสมาคมนักขาว นักหนังสือพิมพแหงประเทศไทย ประจำปี 2546 เรื่อง มหาวิทยาลัยนเรศวร พะเยา กับผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อม
แนวคิดและวิธีการทำงาน
หนังสือพิมพ์พะเยารัฐ ก่อตั้งขึ้นโดยมีแนวคิด “สื่อเพื่อการเรียนรู้และพัฒนาท้องถิ่น” กล่าวคือ
- 1. ใช้สื่อเพื่อเป็น “เครื่องมือ” และ “พื้นที่” ในการสร้างความรู้ ความเข้าใจ และจิตสำนึก แก่คนในท้องถิ่นและภายนอกให้เกิดการเรียนรู้ แลกเปลี่ยน ชุดประสบการณ์ ทั้งต่อตนเองและสังคม มีการจัดเวทีทางความคิด การเสวนาโต๊ะกลม สร้างประเด็นคำถาม ระดมความคิดเห็น ให้กลุ่มสังคมมีพื้นที่ในการแลกเปลี่ยนกัน ควบคู่ไปกับการนำเนื้อหาที่ได้จากเวทีไปเสนอเป็นข่าวเผยแพร่
- 2. ให้ความสำคัญกับการมีส่วนร่วม หรือข่าวภาคพลเมือง โดยเปิดให้ชุมชน กลุ่มคน มีส่วนร่วมในการกำหนดประเด็นเนื้อหาในการนำเสนอ ทั้งงานเขียน หรือแสดงทัศนะอย่างเสรี ในรูปแบบบทความวิชาการ สารคดี ข่าว หรือร่วมให้ข้อมูลเชิงลึกจากพื้นที่ จัดทำเป็นวาระเพื่อเผยแพร่และรณรงค์ด้านงานพัฒนาร่วมกัน
- 3. ร่วมเป็นเครือข่ายงานพัฒนาท้องถิ่น โดยเข้าร่วมกิจกรรมทั้งกับเครือข่ายภาคประชาชน ภาครัฐ และภาคองค์กรเอกชน ในการให้ความรู้ รูปแบบเป็นวิทยากร เป็นที่ปรึกษา และสนับสนุนกิจกรรมด้านต่างๆ ทั้งทางตรงและทางอ้อม
- 4. ประสานงานในกลุ่มเพื่อนสื่อ ทั้งส่วนท้องถิ่นและส่วนกลาง โดยเป็นแหล่งข่าว/แหล่งข้อมูลท้องถิ่น ช่วยยกระดับประเด็นท้องถิ่นให้ถูกนำเสนอในสื่อระดับประเทศ เพื่อให้เกิดการแก้ไขในเชิงนโยบาย เช่น ประสานงานกับสื่อหนังสือพิมพ์/ทีวี ส่งข่าว/บทความให้สำนักข่าวต่างๆ ในประเด็นเกี่ยวกับการพัฒนากว๊านพะเยา เป็นต้น
ประเด็นที่นำเสนอ
ประเด็นที่นำเสนอในหน้าหนังสือพิมพ์ตลอดช่วงที่ผ่านมา ได้แก่
- การกระจายอำนาจสู่ท้องถิ่น อบต./เทศบาล/อบจ.
- ผู้ว่าซีอีโอ/การบูรณาการ-ยุทธศาสตร์และแผนพัฒนาจังหวัด
- นโยบายข้าว/ข้าวโพด/ลำไย/ลิ้นจี่ การประกันราคาผลผลิตการเกษตร
- นโยบายและผลกระทบการปลูกยางพาราในภาคเหนือ
- นโยบายเอฟทีเอ/สี่เหลี่ยมเศรษฐกิจ-ถนน R3A จากจีน
- นโยบายหลักประกันสุขภาพประชาชน/การไม่ได้รับความเป็นจากการรักษาพยาบาล/กลุ่มผู้ติดเชื้อ
- การพัฒนาโครงการของรัฐ (กว๊านพะเยา-แม่น้ำอิง/โขง)
- การลงทุนของนักลงทุนรายใหญ่ที่มีผลกระทบต่อชุมชน
- ครูตัวอย่าง/กิจกรรมนักเรียน-เยาวชน กิจกรรมประเพณี วิถีชีวิต ปราชญ์ท้องถิ่น
- การอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ป่าชุมชน เขตอนุรักษ์สัตว์น้ำ เกษตรอินทรีย์/เกษตรพอเพียง
- ตัวอย่างบุคคล/ชุมชนพึ่งตนเอง/การค้าขายท้องถิ่น /กลุ่มเหล้าพื้นบ้าน กลุ่มอาชีพต่างๆ
- ผลักดันโครงการปฏิรูปสื่อ กับสถาบันสื่อต่างๆ และ ทีวีไทย
ผลกระทบจากการนำเสนอ
- การนำเสนอข่าวสาร ภาพข่าว บทความในหนังสือพิมพ์พะเยารัฐ ได้สร้างผลกระทบต่อท้องถิ่น และในระดับนโยบาย ดังนี้
- สร้างการมีส่วนร่วมทางสังคม ให้ประชาชนในท้องถิ่นหันมาสนใจปัญหาต่างๆ เกิดการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ มีจิตสำนึกร่วมกันในชุมชน
- กระตุ้นหน่วยงาน องค์กรของรัฐ ภาคเอกชน และประชาชน ให้ร่วมประชุมเพื่อหาแนวทางแก้ไขปัญหาต่างๆ
- ช่วยตรวจสอบการทำงานของเจ้าหน้าที่รัฐ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ซึ่งบางส่วนพบว่ามีผลประโยชน์ทับซ้อนเกิดการทุจริตในท้องถิ่น ทำให้
- สามารถสร้างขวัญและกำลังใจให้แก่แกนนำชุมชน ข้าราชการ หน่วยงานที่ทำหน้าที่ เช่น นำเสนอประวัติ ผลงาน แนวความคิดต่างๆ อย่างสม่ำเสมอ ทำให้ผู้ปฏิบัติงานระดับล่างเกิดความภาคภูมิใจต่อตนเองมากขึ้น
- ช่วยส่งเสริมและเผยแพร่องค์ความรู้ในท้องถิ่น ด้านวัฒนธรรมและภูมิปัญญา บทความวิชาการ
แผนงานในอนาคต(บางส่วนได้เริ่มดำเนินการแล้ว)
- เพิ่มช่องทางสื่อให้มีความหลากหลายมากยิ่งขึ้น เช่น จัดทำเว็บไซต์ www.phayaorath.com ทีวีชุมชน และวิทยุชุมชน
- จัดตั้งเครือข่ายสื่อเพื่อบูรณาการท้องถิ่น ร่วมกับนักวิชาการมหาวิทยาลัยนเรศวร นักวิจัยท้องถิ่น นักพัฒนาเอกชน นักธุรกิจเพื่อสังคม พระสงฆ์ ข้าราชการท้องถิ่น เพื่อขับเคลื่อนเครือข่ายภาคประชาสังคม
- จัดตั้งศูนย์ข้อมูลท้องถิ่น เพื่อสนับสนุนงานพัฒนาท้องถิ่นแก่เครือข่ายภาคประชาชนและหน่วยงานของรัฐในพื้นที่
- ปัจจุบันพัฒนาในนาม “สถาบันปวงผญาพยาว”www.phayaoforum.com
- ร่วมกับทีวีไทย ขับเคลื่อนสถานีภูมิภาค (ภาคเหนือ) พร้อมผลิตข่าว และสารคดีท้องถิ่น ต่อยอดจากนักข่าวพลเมือง รายการเปลี่ยนประเทศไทย และวาระประเทศไทย
แหล่งเงินทุนสนับสนุนและอุปสรรคในการทำงาน
1. หนังสือพิมพ์พะเยารัฐ จัดเป็นหนังสือพิมพ์ประเภทข่าวพลเมือง ที่ต้องใช้ทุนจากแหล่งอื่นมาจุนเจือ ไม่อาจพึ่งพาจากระบบโฆษณาหรือยอดจำหน่ายได้ แต่ก็ยืนหยัดโดยใช้เงินจากธุรกิจส่วนตัวของนายชัยวัฒน์ จันธิมา บางครั้งก็ประสบปัญหาไม่สามารถออกหนังสือพิมพ์ได้ตรงเวลา
2. การนำเสนอข่าวสารของหนังสือพิมพ์พะเยารัฐ บางช่วงโอกาสได้รับการคุกคามจากอิทธิพลท้องถิ่น ในลักษณะโทรศัพท์ข่มขู่ หรือจะฟ้องร้อง โดยเฉพาะข่าวที่เกี่ยวข้องกับการบุกรุกพื้นที่ป่าและนายทุน-นักการเมืองท้องถิ่น องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น


