ยิ่งใหญ่อลังการ ม้งประชาภักดี จัดกิจกรรม สืบสานประเพณี “ปีใหม่ม้ง” ประจำปี 2560

“ม้ง” หมายถึง อิสระชน เดิมอาศัยอยู่ในประเทศจีน ต่อมาชาวจีนเข้ามาปราบปราม เป็นเหตุให้อพยพลงมาถึงตอนใต้ของจีน และเขตอินโดจีน ในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 และตอนเหนือของประเทศไทย ประมาณพ.ศ. 2400 โดยมีสองกลุ่มได้แก่ “ม้งน้ำเงิน”และ”ม้งขาว” พี่น้องชาวม้ง..ไม่ชอบให้เรียกว่า ”แม้ว”.. โดยถือว่าเป็นการดูถูกเหยียดหยาม ประชากรของม้งในประเทศไทย มีมากเป็นอันดับ 2 รองจากกะเหรี่ยง ตั้งถิ่นฐานอยู่ตามภูเขาสูง หรือที่ราบเชิงเขาในเขตพื้นที่จังหวัดเชียงราย พะเยา น่าน เชียงใหม่ แม่ฮ่องสอน แพร่ ลำปาง กำแพงเพชร เลย พิษณุโลก เพชรบูรณ์ สุโขทัย และตาก

ประเพณีขึ้นปีใหม่หรือประเพณีฉลองปีใหม่..ซึ่งเป็นงานรื่นเริงของชาวม้งของทุกๆ ปี จะจัดขึ้นหลังจากได้เก็บเกี่ยวผลผลิตในรอบปีเรียบร้อย และเป็นการฉลองถึงความสำเร็จในการเพาะปลูกของแต่ละปี ซึ่งจะต้องทำพิธีบูชาถึงผีฟ้า – ผีป่า – ผีบ้าน ที่ให้ความคุ้มครอง และดูแลความสุขสำราญตลอดทั้งปี รวมถึงผลผลิตที่ได้ในรอบปีด้วย ซึ่งแต่ละหมู่บ้านจะทำการฉลองกันอย่างพร้อมเพรียงกัน หรือตามวันและเวลาที่สะดวกของแต่ละหมู่บ้าน

ซึ่งโดยมากจะอยู่ในช่วงเดือนธันวาคมของทุกปี ประเพณีฉลองปีใหม่ม้งนี้ชาวม้งเรียกกันว่า “น่อเป๊โจ่วฮ์” แปลตรงตัวได้ว่า “กินสามสิบ” สืบเนื่องจากชาวม้งจะนับช่วงเวลาตามจันทรคติ โดยจะเริ่มนับตั้งแต่ขึ้น 1 ค่ำ ไปจนถึง 30 ค่ำ (ซึ่งตามปฏิทินจันทรคติจะแบ่งออกเป็นข้างขึ้น 15 ค่ำ และข้างแรม 15 ค่ำ) เมื่อครบ 30 ค่ำ จึงนับเป็น 1 เดือน ดังนั้นในวันสุดท้าย (30 ค่ำ) ของเดือนสุดท้าย(เดือนที่ 12) ของปี
จึงถือได้ว่าเป็นวันส่งท้ายปีเก่า ช่วงวันฉลองปีใหม่ส่วนใหญ่จะตกอยู่ประมาณช่วงเดือนพฤศจิกายน ถึงเดือนมกราคม ในวันดังกล่าวหัวหน้าครัวเรือนของแต่ละบ้านจะประกอบพิธีกรรมทางศาสนา เพื่อความเป็นสิริมงคลของครัวเรือน ถัดจากวันส่งท้ายปีเก่าไป 3 วัน คือวันขึ้น 1 ค่ำ 2 ค่ำและ 3 ค่ำของเดือนหนึ่ง จัดเป็นวันฉลองปีใหม่อย่างเป็นทางการ ซึ่งทุกคนจะหยุดหน้าที่การงานทุกอย่างในช่วงวันดังกล่าวนี้ และจะมีการจัดการละเล่นต่างๆ ในงานขึ้นปีใหม่ เช่น การละเล่นลูกช่วง การตีลูกข่าง การร้องเพลงม้ง

สำหรับพี่น้องชาว “ม้ง” ของจังหวัดพะเยานั้นได้มีการรวมกลุ่มชาติพันธุ์ชาวม้ง เข้าด้วยกันเรียกว่า”สมาคมชาวม้งจังหวัดพะเยา” ประกอบด้วย ชาวม้งจากจากอำเภอเชียงคำ. อำเภอภูซางและ อ.ปง และจะมีการจัดกิจกรรมที่ยิ่งใหญ่เป็นประจำทุก ๆ ปี ก็คือ เทศกาลปีใหม่ม้ง โดยจะหมุนเวียนผลัดเปลี่ยนการเป็นเจ้าภาพในการจัดงาน

ปี 2560 นี้ได้กำหนดจัดกิจกรรม สืบสานประเพณี “ปีใหม่ม้ง” ที่ บ.ประชาภักดี หมู่ที่ 13 ต.ร่มเย็น อ.เชียงคำ จ.พะเยา วันอาทิตย์ที่ 1 มค.2560

นายนพโรนจน์ ธันยพัชร์จิรา ผู้ใหญ่บ้าน บ.ประชาภักดี จึงขอเรียนขอบคุณทุก ๆ ท่าน ที่สนใจในวัฒนธรรม ประเพณี วิถีชีวิตของชาวม้ง จ.พะเยา ได้เข้าร่วมเป็นเกียรติในการจัดงานปีใหม่ม้ง ที่ยิ่งใหญ่แห่งปี 2560 นี้ด้วย ซึ่งจะมีกิจกรรมของพี่น้องม้ง ต่าง ๆ มากมาย

ติดต่อสอบถามข้อมูลได้ที่ นายนพโรนจน์ ธันยพัชร์จิรา ผู้ใหญ่บ้าน บ.ประชาภักดี โทร.080-6786784

ข้อมูล/ภาพ ยุทธภูมิ นามวงค์